2026 Dönem Sonu Envanter ve Değerleme İşlemlerinde Sık Yapılan 7 Hata: Tekdüzen Hesap Planı Üzerinden Pratik Rehber

Her yıl aralık ayının son haftası geldiğinde mali müşavirlik bürolarında aynı sahne tekrarlanır: bir yandan yıl sonu beyannameleri, bir yandan da envanter ve değerleme çalışmaları aynı anda yürütülmeye çalışılır. Bu yoğunluk içinde, aslında tekdüzen hesap planının ve Vergi Usul Kanunu'nun (VUK) çok net biçimde tarif ettiği bazı işlemler gözden kaçar veya aceleye getirilir. Sonuç, sadece "eksik bir kayıt" değil; bilançonun gerçek durumu yansıtmaması, gelir tablosunun dönemsellik ilkesini ihlal etmesi ve çoğu zaman bir sonraki yılın açılış kayıtlarına taşınan kronik hatalardır.

Bu yazıda, dönem sonu envanter ve değerleme sürecinde en sık karşılaşılan yedi hatayı; hangi hesap kodunu ilgilendirdiği, neden oluştuğu ve nasıl düzeltileceği üzerinden ele alacağız. Amaç, teorik bir muhasebe standartları anlatısı değil; "benim işletmemde/mükellefimde bu durum var, şimdi ne yapmalıyım" sorusuna doğrudan cevap verebilecek bir çalışma rehberi ortaya koymaktır. Rakamsal sınırlar (amortisman oranları, VUK'ta öngörülen fatura düzenleme süreleri, harç ve damga vergisi tutarları gibi) her yıl yeniden değerleme oranıyla güncellendiği için, yazı içinde geçen tutar örnekleri temsili niteliktedir; uygulamaya geçmeden önce ilgili yıla ait güncel tebliğ ve genel yazıları teyit etmenizi öneririz.

Dönem Sonu İşlemlerine Neden Bu Kadar Titiz Yaklaşmalıyız?

Tekdüzen hesap planı, işletmelerin finansal durumunu standart bir dille anlatmasını sağlayan bir sözleşme gibidir. 1 no'lu hesap grubundan 9 no'lu hesap grubuna kadar her sınıfın kendine has bir mantığı vardır ve dönem sonu işlemleri tam da bu mantığın sınandığı andır. Yıl içinde yapılan günlük kayıtlar genellikle "işlem bazlı"dır: bir fatura kesilir, bir ödeme yapılır, bir tahsilat gerçekleşir. Oysa dönem sonu işlemleri "durum bazlı"dır; belirli bir tarihte (31 Aralık) işletmenin varlık ve kaynaklarının gerçek görünümünü fotoğraflamaya çalışırız. Bu fotoğrafın net çıkması için üç şart aranır:

• Fiziki doğrulama: Stokların, duran varlıkların, kasanın fiilen sayılması
• Değerleme: VUK'un öngördüğü değerleme ölçütlerine göre (maliyet bedeli, itibari değer, borsa rayici, alış bedeli gibi) varlık ve borçların yeniden değerlendirilmesi
• Dönemsellik düzeltmesi: Gelir ve giderlerin, hangi döneme aitse o döneme yazılması (tahakkuk esası)

Aşağıdaki yedi başlık, tam olarak bu üç şartın ihlal edildiği en tipik noktaları kapsıyor.

💡 İpucu: Dönem sonu çalışmasına aralık ayının son günlerinde değil, kasım ayı ortasında "ön envanter" yaparak başlayın. Stok sayımı, şüpheli alacak tespiti ve amortisman kontrolü gibi işlemlerin büyük kısmı yıl kapanmadan önce büyük ölçüde tamamlanabilir; sadece son hafta hareketleri eklenir.

Hata 1: Stok Sayımı ile Muhasebe Kayıtlarının Karşılaştırılmaması (150-153-157 Hesapları)

En yaygın ve en maliyetli hata budur. Birçok işletmede depo sorumlusu fiziki sayımı yapar, bir Excel tablosuna işler ve bu tablo hiçbir zaman muhasebedeki 150 İlk Madde ve Malzeme, 151 Yarı Mamuller, 152 Mamuller veya 153 Ticari Mallar hesaplarıyla satır satır mutabık hale getirilmez. Sayım sonucu ile defter bakiyesi arasındaki farklar genellikle "yuvarlama" yapılarak kapatılır; oysa bu farkın kaynağı çoğu zaman şudur: - Sevk irsaliyesi kesilmiş ama fatura henüz gelmemiş mallar (152/153 hesabına girmiş ama fiziken depoda yok) - Konsinye mallar (mülkiyeti işletmede olmayan ama depoda bulunan, ya da tam tersi mülkiyeti işletmede olup başka bir yerde bulunan mallar) - Fire ve zayiat kayıtlarının yıl içinde hiç işlenmemiş olması - Yolda olan mallar (153 hesabı yerine sehven 157 Diğer Stoklar veya doğrudan gider hesabına atılmış kayıtlar)

Doğru yaklaşım, fiziki sayım tutanağını (VUK md. 186 kapsamında düzenlenen envanter listesi) muhasebe kayıtlarıyla hesap bazında eşleştirmek ve fark çıkan her kalem için bir "fark nedeni" sütunu oluşturmaktır. Fark gerçekten bir zayiat/fire ise 621 Satılan Ticari Malların Maliyeti veya 622 Satılan Hizmet Maliyeti üzerinden değil, 157 Diğer Stoklar - Fire ve Zayiat alt hesabı üzerinden izlenmeli, KDV Kanunu'nun zayiat mallarla ilgili KDV indirimi kısıtlamalarına da dikkat edilmelidir. Emtia niteliği ve zayiat oranları makul bir düzeyi aşıyorsa (yani mutat fire oranının üzerindeyse) bu durumun vergi incelemesinde eleştiri konusu olabileceğini unutmamak gerekir. Fire oranının makul sınırlar içinde kalıp kalmadığına dair sektörel teamülleri ve ilgili yıla ait güncel VUK genel tebliğlerini teyit etmenizi öneririz.

Stok Değerleme Yönteminin Tutarlılığı

İkinci bir kritik nokta, stok değerleme yönteminin (FIFO, ağırlıklı ortalama maliyet gibi) yıl içinde değiştirilip değiştirilmediğidir. VUK md. 274 çerçevesinde emtia maliyet bedeliyle değerlenir; ancak hangi maliyet akış varsayımının kullanılacağı işletmenin muhasebe politikasıdır ve bu politika keyfi biçimde dönem ortasında değiştirilemez. Yöntem değişikliği zorunlu ise, bu değişikliğin mali tablo dipnotlarında açıklanması ve etkisinin hesaplanması beklenir.

Hata 2: Dönem Ayırıcı Hesapların (180-280 / 380-480) Atlanması

Tahakkuk esasının en somut uygulama alanı, gelecek aylara ait giderler (180 hesap grubunda, kısa vadeli için 180, uzun vadeli için 280) ile gelecek aylara ait gelirler (380 ve 480 hesap grupları) arasındaki ayrımdır. Uygulamada en sık karşılaşılan tablo şudur: - Yıllık kasko, yangın ya da işyeri sigorta poliçeleri tek seferde 770 Genel Yönetim Giderleri veya 760 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri hesabına yazılır; oysa poliçe süresi gelecek yıla sarkıyorsa, gelecek yıla isabet eden kısmın 180/280 hesabına aktarılması gerekir. - Peşin tahsil edilen kira gelirleri doğrudan 600 Yurtiçi Satışlar veya 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar hesabına yazılır; oysa gelecek döneme ait kısmın 380/480 hesabına alınması gerekir. - Yıllık bakım/abonelik sözleşmeleri (yazılım lisansları, bulut hizmetleri, bakım anlaşmaları) benzer şekilde dönemlere bölünmeden tek kalemde giderleştirilir.

Bu hatanın etkisi küçük görünse de, özellikle yıl sonuna yakın imzalanan büyük tutarlı sözleşmelerde (örneğin aralık ayında peşin ödenen bir yıllık kira, danışmanlık ya da bakım sözleşmesi) gelir tablosunu ciddi biçimde çarpıtabilir. Kurumlar vergisi matrahını da doğrudan etkilediği için, bu kalemlerin gözden kaçırılması hem finansal raporlamayı hem de vergi beyanını yanlış yönlendirir.

Hata 3: Şüpheli Alacaklar ve Değersiz Alacakların Karıştırılması (128-129 Hesapları)

VUK md. 323 ve 322, şüpheli alacak ile değersiz alacak arasında net bir ayrım yapar; ancak muhasebe pratiğinde bu iki kavram sıkça birbirine karıştırılır. - **Şüpheli alacak**: Dava veya icra safhasında olan, ya da protesto edilmiş/yazı ile bir defadan fazla istenmiş olduğu halde tahsil edilememiş, senede/kesin teminata bağlanmamış ticari alacaklardır. Bu tutar 128 Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına alınır ve karşılığı 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı hesabına, gider olarak da 654 Karşılık Giderleri hesabına yazılır. - **Değersiz alacak**: Kazai bir hükme veya kanaat verici bir vesikaya göre tahsiline artık imkân kalmayan alacaklardır; bu durumda alacak doğrudan zarar yazılarak hesaplardan çıkarılır, karşılık ayrılmaz. Sık yapılan hata, tutarı küçük ve tahsil imkânı fiilen kalmamış alacakların (örneğin mükellefi kapanmış, adresi bulunamayan, iflas etmiş borçlulardan olan alacaklar) yıllarca 120 Alıcılar hesabında "unutulmuş" biçimde bekletilmesidir. Bu durum hem bilançoyu şişirir hem de gerçek tahsilat riskini gizler.

⚠️ Dikkat: Şüpheli alacak karşılığı ayırabilmek için dava veya icra takibinin yıl sonundan önce fiilen başlatılmış olması gerekir. "Yıl sonunda karşılık ayırıp, dava işlemlerini ocak ayında başlatma" pratiği, vergi incelemesinde karşılığın kanunen kabul edilmeyen gider sayılmasına yol açabilir. Dava/icra tarihini, karşılık ayırma tarihinden önce belgeleyin.

Hata 4: Amortisman Hesaplamalarında Kıst Dönem ve Yöntem Tutarsızlığı (25 ve 257 Hesapları)

Duran varlıklar (250-268 arası hesap grubu) için amortisman ayrılırken iki tip hata sürekli tekrarlanır: 1. **Yıl içinde alınan varlıklarda kıst amortisman uygulanmaması**: Normal amortisman yönteminde, iktisadi kıymetin aktife girdiği ay tam ay sayılır ve o yıl için amortisman bu esasa göre hesaplanır (bazı özel durumlar hariç, faydalı ömür ve uygulama detayları için ilgili VUK tebliğlerini kontrol edin). Uygulamada sıkça, ekim ayında alınan bir demirbaş için sanki yıl başından beri elde tutuluyormuş gibi tam yıl amortismanı ayrıldığı görülür. 2. **Amortisman yönteminin (normal/azalan bakiyeler) gerekçesiz değiştirilmesi**: Bir kez seçilen amortisman yöntemi, o iktisadi kıymetin ekonomik ömrü boyunca genellikle değiştirilmez. Yöntem değişikliği yapılacaksa bunun mali idareye bildirimi ve gerekçesi kayıt altına alınmalıdır. Ayrıca, 257 Birikmiş Amortismanlar hesabının, 25 no'lu maddi duran varlık hesap grubundaki her bir alt kalemle (demirbaş, taşıt, makine-tesis gibi) ayrı ayrı takip edilmemesi, hurdaya ayrılan ya da satılan varlıkların birikmiş amortismanının kayıtlardan düşülmemiş olması da sık görülen bir hatadır. Bu durum, fiilen elde bulunmayan varlıkların yıllarca bilançoda "hayalet" olarak kalmasına neden olur.

Yenileme Fonu ve Değer Artış Kazançlarının Gözden Kaçırılması

Duran varlık satışlarında oluşan kâr, belirli şartlarla VUK md. 328 kapsamında yenileme fonuna alınabilir. Bu imkânın kullanılıp kullanılmayacağı işletme politikasına bağlıdır, ancak seçim yapılmışsa 549 Özel Fonlar hesabında üç yıl süreyle (kanunda öngörülen süre ve şartlar güncel mevzuata göre teyit edilmelidir) takip edilmesi ve süre sonunda kullanılmamışsa vergiye tabi tutulması gerektiği unutulmamalıdır.

Hata 5: Yabancı Para Cinsinden Varlık ve Borçların Değerlenmemesi (Kur Değerleme Farkları)

Dövizli banka hesapları, dövizli alacaklar/borçlar ve dövizli avanslar, VUK md. 280 uyarınca dönem sonunda Hazine ve Maliye Bakanlığı'nca (veya Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nca ilan edilen) kurlar üzerinden değerlemeye tabi tutulur. En sık yapılan hatalar: - Yıl içinde birkaç kez dövizli işlem yapan ama dönem sonunda hiç kur değerlemesi yapmayan işletmeler - Kur değerleme farkını sadece bilanço kalemlerinde (102 Bankalar, 120 Alıcılar, 320 Satıcılar gibi) uygulayıp gelir tablosu tarafında 646 Kambiyo Kârları / 656 Kambiyo Zararları hesaplarına yansıtmayı unutmak - Dövizli avans hesaplarının (159, 259, 340, 349 gibi) kur değerlemesine tabi olup olmadığı konusunda kararsız kalmak; bu konuda güncel mevzuat ve Maliye İdaresi'nin görüşleri işlem türüne göre değişebildiğinden, şüpheli durumlarda meslek odası veya güncel tebliğ kaynaklarından teyit alınması önerilir

Kur değerleme farkının doğru hesaplanabilmesi için, her dövizli hesabın alt kırılımlarının (hangi tarihte, hangi kurdan girdiği) düzenli tutulması gerekir. Yıl sonunda toplu ve ortalama kur üzerinden yapılan "kaba" değerlemeler, hem finansal tabloları hem de kurumlar vergisi matrahını hatalı gösterir.

Hata 6: Kapanış ve Açılış Kayıtlarının Mekanik Şekilde, Kontrolsüz Yapılması

Dönem sonunda 690 Dönem Kârı veya Zararı hesabı üzerinden yapılan kapanış kayıtları, genellikle muhasebe yazılımının otomatik fonksiyonuna bırakılır ve elle bir kontrol yapılmaz. Bu noktada şu kontroller atlanmamalıdır: - Gelir ve gider hesaplarının (6'lı hesap grubu) tamamının 690 hesaba doğru şekilde devredilip devredilmediği - 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları hesabının, hesaplanan kurumlar vergisi ile tutarlı olup olmadığı - 692 Dönem Net Kârı veya Zararı hesabının, 590 Dönem Net Kârı veya 591 Dönem Net Zararı hesabına doğru aktarılması - Bir sonraki yılın açılış kayıtlarında (yansıtma hesapları hariç) bilanço hesaplarının bakiyelerinin birebir aynı yönde (borç/alacak) açılıp açılmadığı Özellikle birden fazla şubesi veya işletmesi olan mükelleflerde, konsolide olmayan ama birleştirilmesi gereken hesap planlarında bu kontrolün atlanması, bir sonraki yılın ilk geçici vergi döneminde tutarsızlıklara yol açar.

💡 İpucu: Kapanış kaydından önce, geçici mizanı "önceki yıl aynı dönem" mizanıyla yan yana koyup büyük sapma gösteren hesapları (özellikle %20'nin üzerinde değişim gösteren kalemleri) tek tek gözden geçirin. Çoğu unutulmuş fatura, hatalı hesap kodu ya da eksik amortisman bu basit karşılaştırmayla ortaya çıkar.

Hata 7: Finansal Tabloların Dipnot ve Açıklama Eksikliğiyle Sunulması

Bağımsız denetime tabi olsun ya da olmasın, büyüyen işletmelerde finansal tablolar artık sadece vergi dairesi için değil; banka kredisi, yatırımcı görüşmesi ya da ortaklar arası şeffaflık için de kullanılıyor. Bu noktada sık yapılan hata, bilanço ve gelir tablosunun "çıplak" halde, hiçbir dipnot ya da muhasebe politikası açıklaması olmadan sunulmasıdır. Asgari düzeyde şu açıklamaların eklenmesi, tabloların güvenilirliğini önemli ölçüde artırır: - Uygulanan stok değerleme yöntemi - Amortisman yöntemi ve faydalı ömür varsayımları - Şüpheli alacak karşılığı politikası ve karşılık ayrılan başlıca kalemler - Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan önemli olaylar (örneğin şubat ayında imzalanan büyük bir sözleşme, dava sonucu gibi) - İlişkili taraf işlemleri (ortaklardan alacaklar/borçlar - 131 ve 331 hesapları gibi) Küçük ve orta ölçekli işletmelerde bu dipnotlar genellikle hiç hazırlanmaz; oysa tek sayfalık bir "muhasebe politikaları ve önemli hususlar" notu, hem denetim sürecini hızlandırır hem de işletme sahiplerinin kendi tablolarını daha doğru okumasını sağlar.

Pratik Bir Kontrol Listesi: Dönem Sonuna Girmeden Önce

Yukarıdaki yedi başlığı, ofiste veya işletmede uygulanabilir bir sıraya dökersek: 1. Stok sayım tutanağı ile 15'li hesap grubunun satır satır mutabakatı yapıldı mı? 2. Fire/zayiat kayıtları ayrı bir hesapta izleniyor mu, KDV indirimi kısıtlaması kontrol edildi mi? 3. Gelecek döneme sarkan gider ve gelirler için 180/280/380/480 hesaplarına aktarım yapıldı mı? 4. Şüpheli alacaklar için dava/icra belgesi, karşılık kaydından önce mi düzenlendi? 5. Değersiz alacaklar tespit edilip zarar kaydı yapıldı mı, yoksa yıllarca 120 hesapta mı bekliyor? 6. Yıl içinde alınan duran varlıklarda kıst amortisman doğru uygulandı mı? 7. Satılan/hurdaya ayrılan duran varlıkların birikmiş amortismanı hesaplardan düşüldü mü? 8. Dövizli hesapların tamamı (avanslar dahil) dönem sonu kuruyla değerlendi mi? 9. Kapanış kaydı öncesi geçici mizan, önceki yılla karşılaştırmalı olarak incelendi mi? 10. Finansal tablolara asgari bir açıklama/dipnot notu eklendi mi? Bu listeyi her yıl aynı sırayla, aynı titizlikle uygulamak, dönem sonu kapanışını "son dakika telaşı"ndan çıkarıp planlı bir sürece dönüştürür.

Sonuç Yerine: Sürekli İyileştirme Yaklaşımı

Dönem sonu envanter ve değerleme işlemleri, aslında yıl boyunca biriken küçük ihmallerin toplu şekilde ortaya çıktığı bir aynadır. Yukarıda sayılan yedi hatanın büyük kısmı, tek bir kişinin ihmalinden değil; yıl içi süreçlerin (fatura kesim disiplini, sözleşme takibi, stok hareketlerinin zamanında kaydı) yetersizliğinden kaynaklanır. Bu nedenle en kalıcı çözüm, dönem sonunda "ateş söndürmek" değil, yıl içinde aylık ya da üç aylık ön kapanışlar yaparak bu hataların birikmesini engellemektir. MALİİK Derneği üyesi meslek mensupları için önerimiz, yukarıdaki kontrol listesini bürolarında standart bir "dönem sonu iş akışı" belgesine dönüştürmeleri ve her mükellef dosyasında bu akışın hangi aşamada tamamlandığını işaretli biçimde takip etmeleridir. Böylece hem meslek mensubu sorumluluğu daha sağlam belgelenir hem de mükellefe sunulan finansal tabloların güvenilirliği artar.

Sıkça Sorulan Sorular

Stok sayımında çıkan küçük farkları nasıl muhasebeleştirmeliyim?

Küçük tutarlı farkları da "yuvarlama" yaparak göz ardı etmek yerine, nedenini araştırıp (fire, sayım hatası, kayıt gecikmesi gibi) uygun hesaba (genellikle 157 Diğer Stoklar - Fire/Zayiat alt hesabı ya da doğrudan gider hesabı) yazmanız gerekir. Sistematik ve tekrar eden farklar varsa, bunun kaynağı stok giriş-çıkış sürecinde bir kayıt aksaklığı olabilir; sadece dönem sonunda değil, süreç düzeyinde de incelenmesi faydalı olur.

Şüpheli alacak karşılığı ayırmak için mutlaka dava açmam mı gerekiyor?

Hayır, VUK md. 323 dava veya icra takibi dışında, alacağın protesto edilmiş ya da yazı ile bir defadan fazla istenmiş olmasını da yeterli sayar; ancak bu durumda da alacağın dava ve icraya değmeyecek derecede küçük olması aranır. Hangi yolun somut olayınıza uyduğunu, alacağın tutarı ve niteliğine göre değerlendirmeniz ve güncel uygulamayı teyit etmeniz gerekir.

Gelecek aylara ait gider hesabına (180) hangi tutarları yazmalıyım, sınır var mı?

Kanunda mutlak bir parasal alt sınır yoktur; önemlilik ilkesi çerçevesinde, dönemler arası kaymanın finansal tabloyu anlamlı biçimde etkileyip etkilemediğine bakılır. Örneğin birkaç yüz liralık bir abonelik gideri için ayrım yapmak pratikte anlamsız olabilir, ancak yıllık sigorta, kira, lisans gibi kalemlerde bu ayrım neredeyse her zaman önemlidir.

Amortisman yöntemini (normal amortismandan azalan bakiyeler yöntemine) yıl ortasında değiştirebilir miyim?

Uygulamada bir iktisadi kıymet için seçilen amortisman yöntemi, o kıymetin faydalı ömrü boyunca genellikle değiştirilmez; yöntem değişikliği ancak yeni alınan iktisadi kıymetler için ve kanunda öngörülen usule uygun biçimde yapılabilir. Mevcut bir varlığın yöntemini keyfi olarak değiştirmek yerine, güncel mevzuat çerçevesinde bu konuyu bir meslek mensubuyla birlikte değerlendirmenizi öneririz.

Dövizli avans hesaplarını da kur değerlemesine tabi tutmalı mıyım?

Bu konu, avansın niteliğine (mal/hizmet avansı mı, yoksa alacak/borç niteliğinde bir tutar mı olduğuna) göre farklılık gösterebilen ve zaman zaman idari görüşlerin netleştiği bir alandır. Genel eğilim, gerçek anlamda alacak/borç niteliği taşımayan sipariş avanslarının parasal kalem sayılmaması yönündeyse de, somut durumunuz için güncel VUK tebliğlerini ve idare görüşlerini teyit etmenizi öneririz.

Kapanış kaydını yazılım otomatik yapıyor, yine de manuel kontrol gerekir mi?

Evet. Yazılımın otomatik kapanış fonksiyonu, sadece hesap bakiyelerini mekanik olarak 690 hesaba aktarır; hangi hesabın hatalı çalıştığını, hangi gider kaleminin yanlış sınıflandırıldığını tespit edemez. Kapanıştan önce geçici mizanı önceki dönemle karşılaştırmalı incelemek, bu tür yazılım kaynaklı ama veri kaynaklı hataların önüne geçer.

Değersiz alacağı zarar yazarken hangi belge yeterli sayılır?

VUK md. 322, kazai bir hükmü veya kanaat verici bir vesikayı esas alır. Mahkeme kararı, iflas idaresinin kesin aciz vesikası, konkordato tasdik kararı gibi belgeler örnek gösterilebilir; ancak hangi belgenin somut olayınızda "kanaat verici vesika" sayılacağı vaka bazında değişebileceğinden, şüpheli durumlarda meslek örgütü görüşü almanız veya güncel yargı kararlarını incelemeniz uygun olur.

Küçük ölçekli bir işletme için finansal tablo dipnotları gerçekten gerekli mi, yoksa sadece büyük şirketler için mi?

Yasal zorunluluk ölçeğe göre değişse de, dipnotların faydası ölçekten bağımsızdır. Küçük bir işletmede bile, banka kredisi başvurusunda ya da ortaklar arası anlaşmazlıkta "hangi yöntemle değerleme yapıldı" sorusu mutlaka gündeme gelir. Tek sayfalık kısa bir açıklama notu hazırlamak, hem zaman kazandırır hem de meslek mensubunun sorumluluğunu daha sağlam belgeler.

Dönem sonu işlemlerine yıl içinde ara kontrollerle hazırlanmak gerçekten fark yaratır mı?

Evet, uygulamada en büyük fark burada ortaya çıkar. Üç ayda bir yapılan kısa bir "ön envanter" (stok mutabakatı, dönem ayırıcı hesapların gözden geçirilmesi, dövizli hesapların yaklaşık değerlemesi) dönem sonundaki iş yükünü belirgin biçimde azaltır ve hataların yıl sonuna kadar birikip büyümesini engeller.